Rolnictwo ekologiczne: Jakie specyfiki dla upraw i hodowli ekologicznej?

Rolnictwo ekologiczne to sposób produkcji i przetwarzania o kontrolowanej nazwie i regulowany przez prawodawstwo europejskie od 1991 roku. To metoda, która stawia sobie za cele poszanowanie środowiska, różnorodności biologicznej i dobrostanu zwierząt. Stanowi ważną część zrównoważonego rozwoju w ramach produkcji i konsumpcji francuskiej. Dotyczy wielu sektorów rolniczych i jest regulowana przez rygorystyczne wymagania. Poznajmy w tym artykule jej główne aspekty.

Spis treści:

• Pochodzenie i zasady
• Korzyści
• Etykieta

Rolnictwo ekologiczne wywodzi swoje początki z impulsu agronomów, lekarzy, rolników i konsumentów. To w latach dwudziestych inicjują oni alternatywny sposób produkcji rolniczej, aby uprzywilejować uprawę gleby, autonomię i poszanowanie środowiska. W 1981 roku rolnictwo ekologiczne zostaje oficjalnie uznane przez francuskie władze publiczne. Do zajęcia się organizacją i rozwojem tego sposobu produkcji tworzona jest Komisja krajowa. Rozporządzenie wspólnotowe europejskie przejmuje zasady ustalone we Francji i stosuje je do produkcji roślinnej w 1991 roku a następnie do produkcji zwierzęcej całej Europy w 2000 roku.

Główną osią rolnictwa ekologicznego jest stosowanie procesów przetwarzania mających na celu utrzymanie wartości odżywczych na wszystkich etapach produkcji. W ten sposób produkty bio nie zawierają ani barwników, ani sztucznych aromatów chemicznych, ani wzmacniaczy smaku. Dozwolone dodatki są mocno ograniczone (47 w porównaniu z 300 w rolnictwie konwencjonalnym). Większość z nich jest ponadto pochodzenia rolniczego lub naturalnego. Są one dozwolone w rolnictwie ekologicznym tylko wtedy, gdy ich użycie jest niezbędne do przygotowania lub konserwacji niektórych przetworzonych żywności. Podobnie wzbogacanie w witaminy, minerały, antyoksydanty lub inne jest zabronione (poza szczególnymi przypadkami wymaganymi przez prawo, jak słoiczki dla niemowląt). Wreszcie obróbka jonizująca jest również zabroniona, podobnie jak stosowanie pestycydów.

Oprócz przetwarzania żywności bardziej zdrowego, rolnictwo ekologiczne dba również o poszanowanie dobrostanu zwierząt. Rozporządzenie europejskie reguluje hodowlę zwierząt w celu zapewnienia praktyk szanujących życie zwierząt:

• Mają one w ten sposób dostęp do wybiegów zewnętrznych i terenów do ćwiczeń.
• Gęstość budynków jest również ograniczona w celu uniknięcia sytuacji, gdy zwierzęta znalazłyby się w zbyt ciasnych przestrzeniach.
• Lokalizacje muszą być dobrze wentylowane, oświetlone i o minimalnej powierzchni wystarczającej, obejmującej również podłogę wyściełaną słomą w celu zapewnienia komfortu i przestrzeni dla zwierzęcia.
• Zwierzęta są karmione naturalnym pokarmem a ich zdrowie opiera się głównie na profilaktyce (metody i warunki hodowli ukierunkowane na dobrostan i stymulację naturalnych mechanizmów obronnych bez antybiotyków).
• Cierpienie jest ograniczone do minimum przez całą długość życia zwierzęcia a przemoc uboju jest, w miarę możliwości, ograniczona.
• Personel zajmujący się hodowlą posiada wiedzę i podstawowe kompetencje w zakresie zdrowia i dobrostanu zwierząt.

Ta etyka jest również nadzorowana rocznie przez organizmy certyfikujące i władze kontrolne, które mają za zadanie sprawdzać właściwe przestrzeganie tych warunków.

Jak wspomniano powyżej, rolnictwo ekologiczne pozwala uniknąć stosowania produktów syntetycznych, dodatków lub pestycydów dla lepszego poszanowania środowiska i zwierząt. Praktyki rolnicze koncentrują się wokół profilaktyki w celu ochrony upraw przed szkodami, chorobami lub chwastami. Rolnictwo ekologiczne sprzyja w ten sposób odmianom nasion dokładnie wyselekcjonowanych ze względu na ich odporność na choroby. Stosuje również specyficzne techniki upraw i specjalnie dostosowane lub jeszcze techniki mechaniczne do zwalczania chwastów (uprawa gleby, odchwaszczanie termiczne, itp.). Do zwalczania organizmów szkodliwych zalecane są alternatywy biologiczne. W ostateczności, w przypadku potwierdzonego zagrożenia, produkt do zabiegów fitofarmaceutycznych może być użyty do leczenia. Produkty te pozostają jednak pochodzenia naturalnego.

Te podejścia uprawowe promują zdrową i żyzną glebę. Rzeczywiście, odżywianie gleb na bazie nawozów zielonych i produktów pochodzenia organicznego czyni je bogatszymi i sprzyjającymi rozwojowi ekosystemów. Żywe organizmy gleby (dżdżownice, grzyby, nieszkodliwe owady, jeże i inne małe zwierzęta) korzystają z aktywności i bardziej intensywnej różnorodności biologicznej. Żywotność gleby jest również przedłużona dzięki takim czynnikom, co zwiększa jej potencjał eksploatacyjny. Gleby są zatem bogatsze, strukturalnie stabilne i zdolne do zatrzymywania wody. Ten ostatni punkt zapobiega suszy w uprawach. Wody służące gospodarkom są ponadto zdrowsze. Rolnictwo ekologiczne ma również pozytywny wpływ na klimat. Jego praktyki mają znacznie mniej poważne konsekwencje dla globalnego ocieplenia niż uprawy konwencjonalne. Zapewniają mniej emisji zanieczyszczeń lub CO2 (które głównie wracają do gleby). Emisje gazów cieplarnianych są ograniczone dzięki brakowi stosowania syntetycznych produktów chemicznych.

Jeśli chodzi o zawody, rolnictwo ekologiczne sprzyja tworzeniu miejsc pracy. Sektor oferuje szeroki wybór karier. Hodowcy, ogrodnicy, producenci warzyw, winiarze i wielu innych producentów może być zaangażowanych w etykietę bio. Większość z nich będzie miała wspólne odpowiednie ubrania robocze , od kombinezonów do butów, przechodząc oczywiście przez rękawice ochronne.

Sposoby produkcji ekologicznej generują produkty o jakościach sanitarnych i odżywczych wyższych niż gospodarstwa konwencjonalne. Owoce i warzywa zapewniają lepszą zawartość polifenoli. Produkty mleczne są bogatsze w kwasy Omega 3. Mięsa są bogatsze w wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Niezaprzeczalne atuty dla żywienia zarówno bardziej zdrowego jak i smacznego.

Ta gwarancja jakości przestrzega specyfikacji wymagającej i regulowanej przez Unię Europejską. Istnieją również inne specyfikacje (krajowe i prywatne), ale nie mają one autorytetu rozporządzenia WE nr 834/2007. To prawodawstwo europejskie zapewnia przejrzystość metod produkcji dla konsumentów i wskazuje zasady produkcji, hodowli, przygotowania, dystrybucji, importu, a także listę produktów, dodatków i substancji pomocniczych używanych (do nawożenia, zabiegów lub przetwarzania).

Producenci rolnictwa ekologicznego muszą wszyscy poddać się kontrolom przez organizmy certyfikujące zatwierdzone przez władze publiczne, w celu uzyskania odpowiednich certyfikatów. Kontrole są roczne (pogłębione i niezapowiedziane) i czuwają nad przestrzeganiem specyfikacji w całym systemie produkcji. Oprócz tych obowiązkowych kontroli rocznych, mogą również mieć miejsce kontrole ukierunkowane i przeprowadzane przez służby państwowe.

Po tych działaniach produkty pochodzące z rolnictwa mogą nosić logo w celu oznaczenia jakości odpowiadającej warunkom etykiety bio. Etykietowanie logo europejskiego (Euroliść) pokazuje zastosowanie rozporządzenia dotyczącego rolnictwa ekologicznego Unii Europejskiej. Od 1 lipca 2010 roku logo jest obowiązkowe dla żywności pochodzenia europejskiego zgodnie z jego warunkami produkcji. Logo jest systematycznie uzupełniane informacjami o miejscu produkcji i o referencji organizmu certyfikującego. Dodatkowo do logo europejskiego może być używany opcjonalny emblemat AB. Dotyczy to produkcji niepodlegającej rozporządzeniu europejskiemu, ale francuskiej specyfikacji.

W czasach, gdy konsument i producenci poszukują bardziej etycznego i ekologicznego stylu życia, rolnictwo ekologiczne pozwala wielu sektorom środowiska rolniczego dostarczać zdrowsze i odpowiedzialne produkty. Monitorowane i kontrolowane, rolnictwo ekologiczne jest pewną wartością w codzienności wielu profesjonalistów i obywateli europejskich.